Ertesi Gün Hapı Sonrası Ektopik Gebelik Görülür mü?

İçerikler (Gizle)

Ertesi Gün Hapı Dış Gebelik Yapar mı? 

Bilimsel verilere göre ertesi gün hapı ve dış gebelik arasında bir ilişki söz konusu değildir. Ertesi gün hapı içeriğindeki bileşenlerin doğrudan dış gebeliğe neden olabilecek herhangi bir etkisi yoktur. Tam tersine, genel olarak gebeliği önlediği için teorik olarak hem normal gebelik hem de dış gebelik riskini azaltır. Levonorgestrel veya ulipristal asetat içerebilen ertesi gün hapları, temel olarak yumurtlamayı durdurarak veya bir süreliğine geciktirerek etki gösterir. Bu, döllenme olasılığını azaltır. Aslında, gebelik çoğu durumda önlendiği için ektopik gebelik riski de azalmış olur. Eğer bir kişi hapı almasına rağmen hamile kalırsa, bu durum gebeliği önlemede başarısız olduğu anlamına gelir. Hapın başarısız olduğu durumlarda ertesi gün hapının kendisi, gebeliğin fallop tüplerine yerleşmesine neden olmadığı gibi halihazırda var olan dış gebelik riski de artırmaz. Özetle ertesi gün hapı ve dış gebelik arasındaki ilişki sıklıkla merak edilse de hapın dış gebelik olasılığını artırabilecek herhangi bir etkisi yoktur. ^{1 2} 

Ertesi Gün Hapı ve Dış Gebelik Belirtileri: Ne Zaman Endişelenmeli? 

Acil kontrasepsiyon kullanıldığında dahi dış gebelik riski tamamen ortadan kalkmaz. Çünkü “Ertesi gün hapı gebeliği kesin önler mi?” sorusuna kesin yanıt vermek ne yazık ki mümkün değildir. Hiçbir doğum kontrol yöntemi, gebeliğe karşı %100 koruma sağlamaz. Dolayısıyla döllenme olasılığının olduğu yerde dış gebelik riski de söz konusudur. Bu noktada olası dış gebelik belirtilerini tanımak oldukça önemlidir. Dış gebelik belirtileri genellikle gebeliğin 6. ila 8. haftaları arasında ortaya çıkar. Beklenen adet kanamasının gecikmesine aşağıdaki belirtilerden herhangi birinin ya da birkaçının eşlik etmesi durumunda derhal tıbbi yardım alınmalıdır: ^{1 3}

• Genellikle tek taraflı ve sürekli olan şiddetli karın ağrısı veya pelvik ağrı 
• Beklenenden farklı lekelenme şeklinde veya normalden daha yoğun görülen anormal vajinal kanamalar 
• İç kanama durumunda diyaframın tahriş olması sonucunda ortaya çıkabilen omuz ağrıları 
• Kan kaybı ve şok belirtisi olabilen şiddetli baş dönmesi ve baygınlık 

Lekelenme gibi bazı belirtiler, hapın yan etkileri olabilse de özellikle de adet kanaması geciktikten sonra görülen yukarıdaki belirtiler, dış gebeliğin veya başka bir tıbbi sorunun işareti olabilir. Bu sebeple tıbbi yardıma başvurmak önemlidir. ^{1 3}

Ertesi Gün Hapı Kullanırken Dış Gebelik Riskini Azaltan Faktörler 

Ertesi gün hapı dış gebelik riskini artırmasa da dış gebelik riskini azaltmaya yardımcı en önemli uygulama hapın mümkün olan en erken dönemde alınmasıdır. İlişki sonrası derhal alınan ertesi gün hapı, gebelikten korunma açısından maksimum etkiyi sağlayacağından dış gebelik olasılığının da azalmasına dolaylı olarak katkı sağlar. Bunun haricinde dış gebelik riskini artıran bazı kişisel faktörler söz konusudur. Özellikle aşağıdaki risk faktörlerine sahip bireylerin acil kontrasepsiyon kullanırken daha dikkatli olması ve profesyonel danışmanlık alması önerilir:  (4)(5) 

• Daha önceden dış gebelik öyküsü olanlar 
• Fallop tüplerinde hasara yol açmış geçmiş pelvik inflamatuar hastalık veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon öyküsü bulunanlar 
• Fallop tüpleri üzerinde herhangi bir cerrahi operasyon geçirmiş olanlar 
• Endometriozis hastaları 
• Sigara kullananlar 

Bu gibi risk gruplarında yer alan kişilerin dış gebelik olasılığı genel olarak daha yüksek olduğundan belirtiler konusunda daha dikkatli olmak gerekebilir. Endometriozis gibi hormonal dengeyi etkileyebilen hastalıklarda ise ertesi gün hapının kullanımı konusunda önceden bir hekim görüşü alınması gerekir. ⁵

Ertesi Gün Hapı Sonrası Dış Gebelik Şüphesi: Test ve İzleme 

Acil kontrasepsiyon kullanıldıktan sonra beklenen adetin 5 ila 7 günden fazla gecikmesi durumunda gebelik testi yapılması önerilir. Test sonucu pozitif çıkarsa dış gebelik olasılığını dışlamak için ek tıbbi takip gereklidir. Söz konusu takip, ertesi gün hapı kullanmış olan hastalara özel bir durum değildir. Hali hazırda gebelik testi pozitif çıkan tüm hastalar için dış gebelik olasılığı göz önünde bulundurulur. Bilimsel otoritelere göre gebelik testi pozitif çıkan her kadın, özellikle de dış gebelik risk faktörlerine sahipse erken ultrason ve Beta HCG seviyesini ölçen kan testleri ile yakından takip edilmelidir. Dış gebelik, zamanında teşhis edilmediğinde ciddi, hatta hayati tehlike arz eden iç kanamalara yol açabilir. Bu nedenle, ertesi gün hapı kullanılmasına rağmen adet gecikmesi veya gebelik testi pozitifliği söz konusu ise acil olarak jinekolog tarafından değerlendirme yapılması en güvenli yaklaşımdır. 

Ertesi gün hapları ile ilgili farklı bilgiler için “Ertesi Gün Hapı Sağlık Ocaklarında Var mı?”, “Ertesi Gün Hapı İlişkiden Önce Alınırsa Ne Olur?”, “Ertesi Gün Hapı Vücutta Ne Kadar Kalır?” ve “Ertesi Gün Hapı Uyku Yapar mı?” başlıklı yazılarımızı da inceleyebilirsiniz. 

Uyarı: Bu metin tüketicileri konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır. 

Kaynakça: 

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/morning-after-pill/about/pac-20394730

https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/23386-morning-after-pill

https://www.healthline.com/health/birth-control/what-to-do-afterward#:~:text=Potential%20risks,no%20or%20harmless%20side%20effects.

https://www.medicalnewstoday.com/articles/304527

https://www.nhs.uk/conditions/ectopic-pregnancy/

https://www.nhsinform.scot/healthy-living/contraception/emergency-contraception/